|
|
|
17. Nieuwe-jaers-gift, aen Mejuffr. N.N.'t Jaer drie-en-sestigh is voorby;En 't jaer dat volght, dat gaet beginnen; En ick ben deerlijck in de ly, Wijl dat ick niet weet te versinnen, Wat ick u moys vereeren sal, Mijn Schoone! selfs al had ick 't al. Soo ick u een geschenck opdroegh Van Gout, van Peerlen, of Juweelen Och! dat verlies was pas genoegh Om my den Bevaert te doen speelen, Mits 't wandlen in de Oude Kerck Dan wislijck wierdt mijn daeglijcks werck. Ick kan 't geluck niet dan by naem Want 't blinde Wijf dat haet my schendigh: En uw verdiensten al te saem Zijn soo uytmuntent, en onendigh, Dat soo'k u na waerdy iets gaf, 'k Moest wis in 't gasthuys, of in 't graf. En voorts, wat kan 'er waerdigh zijn Om u te werden opgedragen? Al 't geen ick heb dat is soo kleyn, Dat mijn geen dief dat sal ontjagen; Ja selfs, de wreetste Rot en Muys Spaert al wat mijn is, in ons huys. Doch waer op legh ick langh en denck? 't Is best ick u mijn self ga geven; Want 'k sweer, dat, na u, dat geschenck My al soo waerdt is als mijn leven. Dees gaef dan sy u wellekom, Soo niet, soo stuurt se vry weerom. 20. Sonnet aen Phillis.Ghy hebt het, Phillis! dan soo 't schijnt, op my geladen?Want 'k vind u, sint een wijl, my vriendlijck aen te sien, Ghy druckte my mijn handt lest tusschen bey uw knien, En soo ghy soo volhart, ben ick haest gaer ghebraden. Helaes! hoe mient ghy dus een eerlijk mensch te schaden? En wat hart heeft de maght van uw geweldt t'ontvlien? Gewis, ick voel het mijn', en met hem noch wel tien, U, eer ghy verder vaert, al roepen lijfs-genade. Ghy zijt in all's volmaeckt; ghy mindt de Poesy; Ja selfs, men seydt, ghy rijmt gelijck een Cats of dry; En als ghy singht, of spreeckt, so streelt ghy Ziel en Ooren. Goon! waerom schiept ghy my niet tot haer Bruydegom? Ghy laght Phillis! ghy laght, van dus uw lof te hooren, Maer kryt veel eer, Sottin! want sie ick lagh 'er om. 21. SonnetOP d'Oever van een Beeck, die op sijn sughten swolSat Tirsis in de schauw eens aengename Linden Betreurend in sijn ziel de wreetheydt sijns Beminde En kreet sijn traenen uyt by heele emmers vol. Philander, die als hy, speelde die selfde rol Wanhoopigh om dat hy mee hoop noch troost kon vinden Quam by hem, om hun smart en rampen t'saem te binden En kreet mee als een Kalf, en leeck noch eens so dol. Een Harder die haer dus elck om het best sagh schreyen, Ried haer te speelen eer om strijdt op hun schalmeyen, Beloovend, die 't best speelde, een kopje soete Huy. Waer op dees Herders, stracks haer Instrumenten stelden Maer juyst quam daer een Wolf; de Harders voort als Helden Vervolgde desen Wolf, en speelde niet een bruy. 22. SonnetLAes! sal mijn Onluck dan sijn wreetheydt nimmer staecken?Sal dan mijn smart, dus langh gereesen in den top, Nooyt daelen? sal mijn Ramp dan nimmermeer houden op? Maer steets volharden in op my sijn haet te braken? Dus klaegde Phillis laest, met traenen op haer Kaecken, En wrongh, gelijck ontsint, haer Haegel witte Krop: En ruckte so veel Hayr in een uur, uyt haer Kop, Dat m'er wel met fatsoen, ses Ballen van kon maken. Vaer voort (riep sy in 't endt) o nootlot al te wreedt; Ja selfs verdubbelt vry, indien 't u lust, mijn leet; Ghy sult my nimmer weer daer tegen hooren klaegen. Mijn ziel, is, om meer quaet te lyden nu alree; En om te proeven of ick alles kan verdragen, Hebt ghy mijn Hont gedoot, neemt ook mijn Kat vry mee. 23. SonnetOP een seer hooghen bergh, omheynt met duysent rotsen,Die aen de aerd verstreckt een steyl voor 's Hemels val; En van wiens top, eens Os gelijckt een Maille bal, En d'hooghste Boomen sijn als kleyne wandel knotsen: Die als een Titan schijnt den Hemel vooght te trotsen, En uyt sijn Ingewandt braeckt nat so dick als gal, 't Welck met een wreet geweldt, sleept tot in 't naeste dal, Somtijs een Bergh vijf ses, gelijck ontdooyde schotsen; En die de blixem vaeck deckt taghtigh mijl in 't rondt; 't Geen hem somtijts wat roock doet spouwen uyt sijn grondt, Gelijck een oven daer men kalck in heeft gebacken. Op deese bergh in't endt, die schier den Hemel scheurt (Om u de waerheyt, als een fijn man, toe te snacken) En is my (by mijn keel) mijn leeven niets gebeurt. 24. SonnetDE donder, en de windt, en felle hagel buyen,Die streeden onder een, met 't alderwreetst gewelt; En maekten 't digtste bos tot een geeffent velt, En dreygden 't Noordse geberght in Africa te kruyen. De blixem die vast vloogh van 't Noorden, tot het Zuyen, Wat met soo fellen brandt, en hevigh vuur verselt, Dat niemant wierdt betaelt dan met gesmolte gelt, En dat de Klock vast droop, wijl men die stondt te luyen. De ongestuyme Zee, dat schricklijck Element, Hield mee met Aerdt, en Lucht, soo wreeden Parlement, Als of s'allebey wouw in haer darmen sling'ren; In dees danckwaerde tijt, stond Mopsus met sijn Vrouw, En telden elck om strijdt, op 't yvrighst op haer vingren, Wanneer haer bonte Koe op 't langst wel Kalven souw. 25. SonnetGHy Pyramiden, en ghy oude Wonderheeen!Ghy trotse graven! vol van overdaet der outheyt, Die door de groote pracht, met welke ghy gebout zijt, Toont, hoe somtijts de Kunst kan de Natuur vertreen. En ghy Paleysen der Romeynen! die voor heen Soo vaeck hebt kunnen sien (schoon ghy maer steen en hout zijt) Hoe dat de Luy somtijts, door reuckelose stoutheyt, In enckle moordery, malckaer verpogjes deen; Hoe siet men door tijdt nu uw cieraet verslonden? Daer eer uw glorie blonck, daer pissen nu de honden; En uw vermaerst gebouw lijckt nu een varckenshock. Wijl selfs uw Marmer dan is door de tijdt gespleeten, Waerom verwondr' ick my, dat dees mijn fulpe Rock, Die 'k al twee jaren draegh, is aen de mouw versleeten? 26. Aen PhillisNOyt stal een dief soo wel als ghy,Hoe fix sijn kunst gingh van verovren; Want ghy verstaet de dievery, Soo wel, dat 'k loof ghy wis moet tovren, Want 't heele werck lijckt Tovery. 'k Was laest noch ongeboeyt, en vry; 'k Dacht dat my niemant kost betoomen. En nu ben ick in slaverny, En dit is maer door u gekoomen, Lijckt dat dan niet na tovery? Mijn hart 't geen in mijn slincker zy Soo diep, en seecker lagh verhoolen: Dat niemant daer kost komen by, Dat hebt ghy my nochtans ontstoolen: Lijckt dat dan niet na tovery? 'k Was eertijts vrolijck, en steets bly; 't Scheen al 't verdriet wouw van my vluchten; En nu doet my uw dwinglandy Wel tachtighmael op een dagh suchten, Lijckt dat dan niet na tovery? Nu hebt ghy soo veel macht op my, Als of ick vast was in uw banden; Want 'k voel alreets uw tyranny, Wijl ghy mijn hart hebt in uw handen, Lijckt dat dan niet na tovery? Doch schoon mijn hart dus is in ly, 'k Wensch niet ghy my dat weer sult geven; Want trots dees snoo bedriegery, Die ghy hebt op mijn hart bedreeven, Soo min ick noch uw tovery. 27. MadrigalTIrsis verruckt door 't soet vermaeck,'t Geen hem de schoone borst, en kaeck, Van Phillis, die hy mindt, dee erven, Was in haer schoot op 't punt van in dees vreught te sterven, Toen sy, die van de min mee eerden 't soet gebiet, Hem siende met een sught verslouwen, Hem sey; ach Tirsis, sterf noch niet, 'k Wil stervend u geselschap houwen Tirsis hier op neemt een besluyt, En stelt de lust van sterven uyt; Doch door dit wreet bedwangh, wijl dat hy niet derst sterven, Raeckt hy op 't uytersten, en sterft wel duysent werven. Doch wijl sy sagjes van de min Mee sweelght de soete teugjes in, Voelt sy met een haer ziel op 't punt haer te begeven, En roep, so seer beswijmt als hy; Sterft nu mijn ziel, mijn waerde leeven! Want nu sterf ick so wel als ghy. Waer op den Harder haer met half gebroocken woorden, En hygend, by na buyten aem, Dus antwoordt; sal de Min ons dan gelijck vermoorden? Wel aen mijn hart, wy sterven saem. Dus deed in 't eyndt, de Min, in duysende ghenuchten, Aen dese Twee de ziel ontvluchten, En sterven te gelijck; doch door een doodt, soo soet, Dat sy het leven weer hernamen, Om na die tijt, noch meermael samen Te sterven op die selfde voet. 28. Aen juffr: N. N. Op haer swarte hemts-mouwenGHy die ten minsten in uw mouwenEen paer dosijnen Minnaers draeght! Segh eens, waerom ghy haer soo plaeght? En haer niet sindlijcker kundt houwen? Waerom en vergenoeght gh' u niet, Met haer te setten in den kluyster? Maer maeckt 't gevangen-huys soo duyster, Dat men 'er geen handt voor d'oogen siet? Ick bid laet my de reeden hooren, Die u die Bloedts soo plagen doet? Dat ghy haer soo diep set in 't roet, Dat 't haer schier komt tot onder d'ooren. Of is 't mijn min, die hevigh blaeckt? Dat die 't misschien daer soo doet smoocken, Dat hy uw mouw door langh te roocken. Licht tot een schoorsteen heeft gemaeckt? 29. Op de boesem van ClorenieWAt aengenaem Albast, wat Marmer, of Ivoor,Sou met de schoonheyt van dees boesem derven twisten? Waer in natuur haer Kunst soo overdadigh quisten, Dat's al haer macht daer in op eenen tijdt verloor. O schoone Wereldtjes! ghy doet het Marmer bloosen, Van schaemte; wijl het sich van u verwonnen siet: Want by uw witheyt heeft self't bleeck Albaster niet, Gelijck als by dees mondt niet haelt het puyck der Roosen. O Heemel! wie of doch die luckighe mach zijn, Die tot besitter van dees schatten is ghebooren? O Goon! was my van u dat groot gheluck beschooren, Noyt ruylden ick uw staedt, noch glorie, voor de mijn. 30. Op een quetsuur van het mesje van juffr. N.N.'k BEken ghy hebt gelijk, o kleyn, doch straf geweer!Dat ghy my dus versteurt ghevoelen doet uw tanden; Om dat ick u 't gevoel ontrooft heb van die handen, In welckers dienst bestondt al uw gheluck, en eer. 't Is waer, 'k heb u die Eer een wijl te los onthouwen; Ghy doet my daerom recht, dat ghy van toorn, en spijt, My als uyt wraeck, tot straf, dus in de vingren snijt, Die ghy door dese wondt haer stoutheydt doet berouwen. Want ick beken voortaen, dat sy u onrecht deen, Van aen dees Schoone uw soo onbedacht t'ontsteelen, Wijl ghy geen andre handt kunt dan de hare veelen, Die op de wereldt oock maer godlijck is alleen. Gaet, keert dan weer vol vreught in die volmaeckte handen, Die machtigh zijn een hart gelijck als Was te kneen; En die u seeckerlijck, waert ghy geen stael, en been, In korten tijdt, wel haest souden tot asch verbranden. Gaet dan, en neemt by haer uw oude dienst weer an; Maer seght haer doch voor my, dat die u heeft gesonden, Door u sijn handt, door haer, sijn hart en ziel sagh wonden, Maer dat de laetste wondt noyt weer gheneesen kan. 31. Aen SilviaINdien 't een misdaet is het Godtlijck aen te bidden,Soo ben ick duysentmael de helsche straffen waerdt: Soo is my na dees pijn, de welck ick reets in 't midden Van soo veel lijden ly, noch wreeder straf bewaerdt. Soo d'Arendt strafbaer is, wen hy sijn oogh derft wenden Na 't albestralent licht, d'Aenbrenger van den dagh, Ach, wat verdiend' ick dan voor ramp, en voor ellende? Toen ick soo reuckeloos wel eer dees Son aensagh. Indien dat Icarus in't midden van de baren Wel eer sijn grafstee vond, wanneer hy al te hoogh, Op swacke wiecken dorst ten hooghen Hemel varen, Wat verdien ick dan niet soo 'k u te minnen poogh? 'k Beken, verheve Son! ick dool in u te minnen: 'k Beken, ick vliegh te hoogh, soo ick volharden derf: Maer schoon de doodt het loon wordt van mijn dwase sinnen, Ick heyligh dese doodt, wijl ick u minnendt sterf. 32. Madrigal aen AmaranteONs beyder harten, Amarant!Die zijn als uyt een Rots gesneeden: Want't mijn verduurt des liefdens brandt, En't uw, mijn tranen en gebeeden. Dit 's d'oorsaeck, waerom dat de tijt Mijn min, noch smart sal doen verdwijnen: Want mijn Hart is een Rots in pijnen, En't uw een Rots is straffigheyt. 33. GedachtenHOe wonderlijk verkeert des werelts vreugt?'t Soet wort gevolgt van bittre ongeneugt, En geen luck, hoe het ziel en geest verheught, Of't is gans ydel. Wanneermen sigh in volle voorspoet vindt, Dan denckt men niet op felle tegen-windt; Maer ach! men doolt: want 't los gheluck is blindt, En sonder brijdel. Die gister noch een tweede Craesus was, Vindt sich van daegh een Irus: want soo ras Als't luck verheft, soo breeckt het weer als glas, Ons' ydle hoopen. Wie acht dan nu voortaen, ten zy hy dwaelt, Sijn staet voor vast, wen hy in voorspoet praelt? Wijl't wanckel Rad nu klimt, en dan weer daelt, In't stadigh loopen. O Ydelheyt van't luck hier op der aerdt! Hy die op u met wijse oogen staert, Vind dat ghy niet dan soo een wellust baerdt, Die maeckt ellendigh; En hy die soeckt het alderhoogste goet, Vertreet uw eer, en glorie, met de voet, En siet sijn luck in 't eeuwige te moet, En dat's bestendigh. 34. Op een afscheytBEdroefde ooghen, die wel eer uw vreught kost halen,In het aenschouwen van mijn soete vyandin: Ghy, segh ick, die wel eer soo moedigh placht te pralen, Om dat ghy my verleyde, en bracht tot dese Min. Beween nu uw verdriet, wijl ghy van haer moet scheyen, En in de plaets van vreught, beerven niet dan pijn: Doch om na rechten eysch dees afscheyt te bescheyen, Soo zijt ghy niet genoegh; maer 'k moest een Argus zijn. 35. Op een suchje van ClorimeneLAetst loosde Clorimeen een Sughjen in de locht;Ach liefde! had ghy my uw vleugels toen ghegeven, Ick had daer dadelijk geswint op heen gedreven, Om eens te sien waer togh dit Suchjen eynden mocht. 36. Op de waejer van PhillisWAerom tracht ghy noch meer die gene te verkoelen?Wiens hart veel kouwer is, als' Snee dat d'Alpen deckt; En wiens bevroose borst geen hitte kan gevoelen, Schoon aen mijn ziel haer oogh een heete Son verstreckt. Ghy zijt gewis onnut gebruyckt van sulcke handen, Aen wie ghy gansch niet baet: doch soo het mooglijck waer, Dat ghy haer ooghen kost beletten 't hevigh branden, En branden doen haer hart, dan diende ghy by haer. 37. Pasipheas beeWYl Pasiphe langs bergen, en langs dalen,Gedreven door de Min, Haer lief vast soght, om hem te achterhalen, Quam s'op een berrigh-tin. Waer sy, vermoeyt van loopen, en van dwalen, Sigh ruste, en nedersat: En na dat sy weer aem begost te halen, Sprack sy dees reen, en badt: O Venus! ghy die dus verkeert mijn sinnen! Verhoort een bee die'k doe; Wijl dat ghy my dwinght om een Stier te minnen, Herschept my in een Koe. 38. Op het speelen van een bataille, aen Juffrouw N.N.WAt hart is soo verhart dat niet en souw verslingren,Door't aengenaem geluyt, van uw Albaste vingeren? Geen: mits ghy yeders ziel verwint, ontrooft, ontsteelt, Wanneer uw oogh en handt om strijdt Bataille speelt. Ey speel geen slagh meer van Pavyen! Want niemant kan de neerlaegh mijen, O Schoone! want ghy windt altijt, Schoon ghy maer met uw oogen strijdt. 39. Aen AmeronteMEn ontraet my u te eeren,Om mijn hart van u te keeren: Men onraet my u te minnen, Om mijn liefde te verwinnen. Men vermaent my u te schouwen, Om my veel verdriets te brouwen: En men raedt my u te vluchten Om my eeuwigh te doen suchten. Men beschuldight my, o Schoone! Dat ick my te stout dorst toonen, In mijn hart op u te setten: Maer wat mensch sal sulcks beletten? 't Is wel waer, 'k min sonder hopen; Want ick sie geen wegen open, Waer door mijn stantvastigh minnen Oyt kan eenigh voordeel winnen. Doch dewijl ick ben gebooren Om in mijn verdriet te smooren; Soo wil ick mijn dagen enden, In de liefde, en ellenden. Laet my elck voor reuckloos achten, Wijl ick na uw gunst derf trachten; Laet my elck dees Min verbieden, Noyt sal my de liefde ontvlieden. Schoon ick heb de hoop verlooren, Schoon ick sie mijn val gebooren, Schoon ick noyt yets sal verwerven, 'k Wil nochtans stantvastigh sterven. 40. Aen de wangunstige ClorenieWAngunstigh van mijn luck, ontraet ghy my de liefdeDie'k draegh tot Ameront: En ghy verslijt uw mondt, Met woorden, die ick wench ghy sweeght, soo 't u beliefde. 't Schijnt vrindschap, maer 't is haet, die ghy my toont in't raden Vermits ghy my benijdt Die aengename tijdt, Waer in 'k by Ameront mijn ziel in vreught doe baden. Daerom, om dees uw raedt met mijn raedt te betalen; Soo raed ick u weerom, Dat gh'uw verstant soo dom, Niet laet in soo een saeck, gelijck mijn liefde is, dalen. Moeyt ghy u maer alleen met uw Saffrane locken, Soo fijn als kabeltouw; 'k Wil seggen, ruym soo rouw; En in hun reuck, gelijck het hayr der Noortsche Bocken. Krult die, en, kundt ghy, doet hun verf en lucht verandren; En soo ghy dat doen kondt, Soo laet ick Amerondt: En soo sal onse Raedt noch nut doen aen malkandren. Maer wijl uw locken, en mijn Min, van eenen aerdt zijn, En dat geen raedt, hoe koen, Die kan verandren doen; Soo laet ons beyder raedt veel eer aen elck gespaert zijn. 41. Aen juffr: N.TWeemael gaf ick aen u mijn liefde en mijn hart;Tweemael heb ick u die weer te gelijck ontnoomen: Tweemael deed ick een eedt van nimmer weer te komen; Tweemael verband' ick u als oorsaeck van mijn smart; Des eer'k ten derdenmael weer raeck in uwe banden, Of eer'k ten derdemael my tot uw liefde geef; Soo sweer'k ten derdemael, dat, eer ick dat beleef, Ick eer voor d'eerstemael u levend sagh verbranden. 42. Aen juffr. N.A.Kost liefde sonder hoop bestaen,Noyt sou ick uyt uw boejens loopen: Maer'k bad altijt uw schoonheyt aen. Doch wijl'k van daegh niet meer derf hoopen, Is't morgen met mijn Min gedaen. 't Is waer, uw vriendtschap quam my raen, My tot dees ydle Min te wenden; En dee my hoop en vreught ontfaen: Doch wijl van daegh dees hoop moet enden, Ist morgen met mijn Min gedaen. Dus heeft uw goetheyt my verraen; Mits daer mijn hoop uyt wierd gebooren. 'k Dacht my u gunst noyt souw ontstaen; Doch wijl ick heb die hoop verlooren, Ist morgen met mijn Min gedaen. Uw oogh siet my nu toornigh aen, Waer in 'k wel eer uw gunst sagh blincken; Eer u mijn liefde had misdaen: Des wijl van daegh mijn hoop moetsincken, Ist morgen met mijn Min gedaen. Dus sal mijn min te gronde gaen, Die lijckwel my niet in't verdriet laet; Mits 'k my licht kan van u onstlaen: Want wijl van daegh mijn hoop te niet gaet, Ist motgen met mijn min gedaen. Siet my doch voor soo slecht niet aen, Dat 'k u souw minnen sonder hoopen; Geen min hield my oyt soo gevaen, Of soo van daegh mijn hoop gaet loopen, Ist morgen met mijn min gedaen. 43. Aen PhillisGhy vraeght my, waerom dat ick staegh,Als ick u kom geselschap houwen, Uw schoone vloeren ga bespouwen? En noemt my des uw Meyden-plaegh; Ja reeckent my sulcks schier tot schanden. Maer, soete Phillis! weet ghy niet? Dat die een lecker brockje siet, Van gragigheyt moet watertanden? 44. Aen de oogen van Cloris.O Ghy hovaerdige vyanden van mijn rust!Wiens felle blixem-stralen, Wen s'in mijn boesem dalen, Mijn hart doen sidderen, en roven al mijn lust. Schoone oogen! haet my niet om dat ick sughtend sterf; Wijl al mijn ongenughten My sterven doen, en sughten, Alleenigh om dat ick om u niet sughten derf. 'k Draegh u soo groot ontsagh, dat, hoe veel ick oock ly, Ick noyt sou klagen derven, Dat ick om u moet sterven; Uyt vrees, van dat mijn doodt noch trock uw haet op my. Haet my dan niet, noch eens, om dat ick sughtend sterf; Wijl al mijn ongenuchten My sterven doen, en sughten, Alleenigh om dat ick om u niet sughten derf. 45. Op een afscheyt aen ClorenieWAt doolingh, laes, beheert uw sin?Dat ghy, wijl ick van plaets verander, Meent, ick verandren sal van min: Daer ick, gelijck een Salamander, My, waer'k my keer, in't vuur bevin. Geen andre schoont, mijn Afgoddin! Gelijck ghy meent, kan my verandren: Wijl ghy alleen leeft in mijn sin. Mits ick geen schoont kan sien in andren, Dan die, die ick in u bemin. Vergeefs beeld ghy u selfs dan in, Dat ick, wijl'k u en 't Hof moet vluchten, Ick mee ontvluchten souw mijn Min: Nadien ick overal moet suchten, Wijl ick u overal bemin. 46. Op de schildery van juffr. C.S.DIt is de Schoonheydt self, doch maer in Schildery:Kan yemant, haer besien sonder de Min te vreesen? Gewis, de wreedste mensch wordt slaef van het Copy, Wie of dan veyligh voor het Principael souw wesen? 47. Aen mijn nichte.SChoon ick, ô Charmante Nichte!Byster graegh op u sou dichten, 'k Heb nochtans niet uytgericht, Want men dicht op u niet licht. Wilt my des juyst niet betichten, Dat'k wel kan op anre dichten: Seght niet, 't valt u even light, Of j'op my of andre dicht: Lieve Nichte! 'k sou wel dichten, Mocht ick dichten, op mijn Nichten; Viel al 't dichten even licht, 'k Had al langh op u Gedicht. 48. Aen juffr. N.N.SChoon het bsit van gelt en goet,Noyt kost betoveren mijn sinnen; Schoon ick steets hate d'overvloedt; Wijl ick u nochtans moet beminnen, Vloeck ick voortaen mijn arremoet. Want wijl uw ziel en sin sich helt, Na d'ydle waen der sotte lieden, Die rijckdom voor wijsheydt stelt; Hoe kan ick dan uw haet ontvlieden; Wijl my niets meer ontbreeckt als gelt? Een Sot in kostelijck gewaet, Die nau de naem van mensch mach dragen. Een beest tot in de vierden graet, Kan door sijn gelt u soo behagen, Dat ghy by hem elck een versmaet. 'k Beken, als'k op dees slechtheyt let, Acht'k u onwaerdigh van mijn minnen; Mits dees fout soo uw glans besmet, Had ghy al langh waert uyt mijn sinnen, Had my't de liefde niet belet. Fy! welck voor een onnoselheyt Verberght sigh by uw schoone gaven? Moet u dan de geltsugtigheyt, Doen op het spoor van dwaesheyt draven, 't Geen u tot schand en oneer leydt? Heeft't gout by u dan sulcken maght, Dat ghy daerom een Dwaes moet eeren? Die niets heeft dan sijn yd'le pracht, Die sonder geldt, en sonder kleeren, Min dan een beest souw sijn geacht? Laes wijl men dan met gelt, en goet, Alleenigh kan u liefde winnen; Schoon ick steets haete d'overvloedt, Wijl ick u nochtans moet beminnen, Vloeck ick voortaen mijn arremoed. 49. Aen mijn vriendt N.N.WAt wenst ghy steets om gelt en goet?Kan Rijckdom u dan beeter maken? De beste schat is een gemoet, 't Geen met de yd'le Weerelts saken Den spot houd, en sijn voordeel doet. De Rijckdom maeckt wel onderscheydt Tusschen een arm en rijcklijck leven, Maer hoe? de staet en prachtigjeyt Kan aen de ziel geen voordeel geven. Noch schenkt haer meer gerustigheyt. O Neen; het tegendeel dat blijckt: Want 't gelt dat maeckt een Sot noch sotter; En als een Esel sigh verrijckt, Zijn schatten maken hem noch botter, Mits steets een Beest een beest gelijckt. Oock maeckt het gelt elck ongerust, En quelt geduurigh sijn besitter; Sijn sorgen breeken al sijn lust, 't Genot, hoe soet, smaeckt hem noch bitter, Mits 't gelt geen gierigheyt en blust. Bestondt de wijsheyt in het goet, Hoe meenigh Sotskap souw 'er wijs sijn? De deught was wis in Arremoed. Maer moest het gelt des wijsheyts prijs sijn, Waer bleef der sotten overvloedt? d'Oprechte wijsheyt die bestaet In d'yd'le Rijckdom te verachten; Of dat men die noch mindt, noch haet; Maer dat men die slegs kan verwachten, Gelijck een dingh, noch goet noch quaedt. maer die gestaegh, met ziel en hart, Blijft aen de yd'le schatten hangen, Is in een Sotterny verwart, Die nooyt vernoegingh doet ontfangen, Maer steets een ziel vervult met smart. Hy is niet arm die niets en heeft, Maer die sigh selfs niet kan vernoegen: Hy is niet rijck die prachtigh leeft, Maer die sigh in sijn staet kan voegen, 't Zy God hem veel, of weynigh geeft. Verlaet de lust dan tot het goet; Wilt voortaen dees begeerte staecken: Traght na 't besit van een gemoedt, 't Geen met yd'le Weerelts saecken Den spot houd, en sijn voordeel doet. 50. Aen de oogen van PhillisALs ghy my treurigh siet, ô Goddelijcke Oogen!En wen ick om u sucht, ay, vraegh niet wat my deert; Want, laes, 't ontsagh, waer door mijn ziel steets wordt bewoogen, Verbiedt my dat ick segh, 't geen ghy my hebt geleert. En schoon mijn tranen u ghenoegh uyt kunnen leggen, De oorsaeck van de smart, waer door ick wordt verteert; Nochtans dat groot ontsagh verbiedt my u te seggen, En dwinght my dat ick swijgh 't gheen ghy my hebt geleert. Doch had ghy my met een met 't minnen leeren hoopen; Of eer, had ghy de hoop niet uyt mijn ziel gheweert; Soo sloot ick trots 't ontsagh, voor u mijn boesem open, En seyd' u duysentmael 't gen ghy my hebt geleert. Maer wijl ick hoopeloos moet leven, en beminnen; En dat ick ducht, ghy eer mijn doodt, dan min, begeert: En dat ick eer uw haet, dan weerliefd, vrees te winnen, Soo sterf ick best, en swijgh 't geen ghy my hebt geleert. 51. Aen mejuffr.HOe langh sal u mijn slavernijO Son mijn levens! noch behagen? Wilt ghy dat ick de tiranny Van mijne min sal eeuwigh dragen? En nimmer daer van worden vry? 't Is waer, mijn lijden is wel soet, Nadien 't my komt van uwe banden; Maer als men hooploos suchten moet, En geen verlossingh siet op handen, Wat is dit soet dan meer als roet? Kost ghy van mijn genegenheyt, En trouwe min onkundigh wesen, Soo soud ick van uw straffigheyt Soo veel verdriet, en smart niet vresen, Als komend' uyt onwetentheyt: Maer wijl mijn eeden duysentwerf Hebben betoont mijn hevigh lijen; Wat ist doch dat ick hoopen derf, Uyt al u wreede tyrannyen? Dan dat 't uw wil is dat ick sterf. Want laes! wat kan mijn hoop toch zijn? Wijl ghy my niet kundt hooren klagen; Want soo ghy deel naemt aen mijn pijn, Ghy soud mijn suchten graegh verdragen, Waer door ick u nu moeylijck schijn. Want liefde is van sulck een aerdt, Dat al haer vreucht bestaet in 't suchten; Was u daerom mijn liefde waert, Ghy soud my, als ick sucht, niet vluchten, Noch u daer toonen voor vervaert. Dit is de oorsaeck, dat ick dught Dat u mijn liefde moet mishagen; En dat ghy wilt, dat al de vrucht, Die ick daer voor na 't graf sal dragen, Sal sijn ellende, en ongenught. Want soo gh' ô Schoone! waerd gesint, Mijn liefde eenmael te vernoegen, Door weer van u te zijn bemindt; Ghy soud uw hart na 't mijne voegen, Daer men d' oprechtigheyt self in vindt. Dan soud uw Min, gelijck de mijn, In al uw reen, en daden blijcken; Mijn droefheyt die souw d' uwe zijn; Wy souden dan elckaer gelijcken In liefde, vreughde, en in pijn. Doch schoon uw steetse straffigheyt My noch dees hoop niet heeft gegeven, Sal lijckwel mijn stantvastigheyt, Gelijck mijn liefde, eeuwigh leven, Wijl ghy daer van de oorsaeck zijt. 52. Aen Belisa op haer wederkomst van Utrecht.IN 't endt, mijn schoone Morgen-son!Soo komt uw glans ons weer beschijnen; In 't endt, ghy doet de nacht verdwijnen, Die in mijn ziel sijn woonplaets von. In ' endt mijn vreughde, die in 't duyster, Door uw vertreck, begraven lagh. Siet door uw weerkomst weer den dagh, En krijght weer leven door uw luyster. Helaes! wat was ons Amsterdam Bedroeft, toen ghy har ginght verlaten? De tranen vloeyde langhs haer straten, Soo dra het uw vertreck vernam. Want wijl de stadt met u moest missen Sijn eer, sijn vreught, en sijn cieraedt, Wie en souw d' alderdroefste staet, Niet uyt uw afsijn kunnen gissen? Helaes! hoe menigh bange sucht, Deed ick de wegh van Utrecht kiesen? Om u, ô godlijcke Belise! Te melden al mijn ongenucht. Hoe menighmael sagh ick den drempel Uws woninghs aen, in mijn verdriet? Maer laes! ick sagh mijn Godtheyt niet, 'k Sagh niet dan haer verlate Tempel. Hoe menighmael heeft my de nacht, Gevonden met van u te droomen? Hoe dickmael heb ick veldt, en boomen, Gemaeck getuygen van mijn klaght? Hoe vaeck moest het Sticht ontgelden? Als 'k het benijde sijn geluck; En het tot oorsaeck van mijn druck, En al mijn droeve suchten stelde. Ja soo ver gingh mijn jalousy, Dat 'k Utreght uws onwaerdigh noemde; En het noch al te luckigh roemde, Te sterven in uw slaverny. Dus, en noch slimmer duysentwerven, Was 't met de Stadt, en my, gestelt; In 't endt, daer was geen wreedt geweldt, Of 't deed ons daegs wel tienmael sterven. Doch nu uw oogh ons weer bestraelt, Sie ick die nevel haest verdwijnen; En met u weer een Son verschijnen, Waer by elcks ziel weer adem haelt. Soo groot, aenbidlijcke Belise! Vind sich uw mogentheyt te zijn, Dat gh' ons 't geheugen van de pijn, Nu wy u weer sien doet verliesen. Dus schenkt ghymy vreughde weer, En matight al mijn ongenughten: Dus eyndight ghy des Amstels suchten, En stelt de Stadt weer in sijn eer. Zijt dubbelt welkom dan, ô Schoone! In onse Stadt; waer dat op nuw, De vreughde, en min, met uw (Die haer steets meebrenght) weer komt woonen. Doch hoewel dat uw heerschappy Hier elck weer dreyght met nieuwe banden, Wijl nochtans 't quaedt komt van uw handen, Wie seegent niet die slaverny? Voor my, ich aght, voor u te lyden, 't Geluck soo heerlijck, en so groot, Dat 'k wil, dat niemandt dan de doodt Mijn Boejens immer los sal snijden. 53. Gedachten op mijn kamer.HIer in dit kley, doch stil vertreck,Traght ick allen mijn vreught te soecken; Hier, schoon 't geluck mijn keert de neck; Vind ick vernoegingh in mijn Boecken, En houw de Wereldt voor mijn geck. Al 's Werelts vreught aght ick een spoock, Die men op 't vaerdighst siet verswinden. Dit leer ick hier, wijl 'k sit en smook; Mits ick daer deaglijcks uyt kan vinden, Dat alle vreught is min als roock. Dit leer ick op mijn Sel gewis; Want waer 'k hier mijn gesight kan keeren, Stracks vind ick een gelijckenis, Die my, uyt 't geen ick sie, doet leeren, Hoe ydel dat de Werelt is. Een Greyns die ick van var aenschouw, Leert my de Weerelt wel bekijcken; Mits d' Ontrouw sigh vermomt met Trouw, En dat een schelm kan eerlijck lijcken, So men de schyn gelooven souw. Sie ick op mijn Fiool, en Fluyt, Die doen my mee een leeringh vinden; Want eeven eens glijck ' geluyt Noch nauw gehoort, voort get verswinden, So dra heeft mêe het leeven uyt. Sie wat snorre pijpen aen, My uyt vermaeck wel eer gegeeven; So laet ick mijn gedaghten gaen Op d'ydle vreught van 't jeugdigh leeven, Die d'ouderdom haest doet vergaen. So mijn gesight een Flesje vat, Gevult met Balsem, voor veel wonden; Dunckt 't leeven my geen groote schat, Vermits dat somtijts is gebonden, Alleenigh aen een druppel nat. Sie ick de Waepens aen ter zy, Die my mijn ouden Aedel toonen; Ick vind my van die sorgen vry, Die steets ontrent de Hooven woonen; En spot met al die slaeverny. Of sie ick voor my, op het Beeldt Van Kaerel, d'Oude Britsche Kooningh, So dunckt my dat het niet veel scheelt, Of 't leeven is maer een vertooningh, Daer yder mensch sijn Rol in speelt. 't Is waer d'een toont een Majesteyt, En dees een Arm man, die een Rijcke. Elck scheelt hier veel in Heerlijckheyt; Maer die in 't graf haer quam bekijken, 'k Geloof, hy sagh geen onderscheyt. Of sie ick van ter zijden aen De Beelden van mijn Bloedt-verwanten; So segh 'k; wie kan de doot weerstaen? Want schoon 't Copy hanght aen dees wanten Het Principael is langh vergaen. So maeckt de doot elck een tot slijck. En spaert geen slaef, noch kneght, noch Heeren; Want ider moet, 't zy arm, of rijck, In 't geen hy eertijts was, verkeeren; So maeckt de doot elck een gelijck. Dit brenght my hier mijn Eensaemheyt Gestadigh voor, in mijn gedachten; So dat ick leer, geen seeckerheyt Van al des Weerelts vreught te waghten Want alles is maer ydelheyt. 54. GedachtenHOe onstantvastig is 't heel al,Met al het geene dat daer in is? Steets draeit 't geluck, en 't ongeval, Vermits geen staet so in 't begin is, Gelijck s'in eynde weesen sal. Verlossingh volght na swaere ellendt; Mits 't luck het ongeluck moet verdrijven, Gelijck de smart de vreugde schent: Dus kan geen staedt in 't eerste blijven, Gelijck sy weesen sal in 't endt: De liefde volght somtijts de haet; De Haet word oock uyt min gebooren; Het goet komt dickwils uyt het quaedt; Men vindt 't geen eertijts was verlooren; Dus blijft' er niets in sijnen staedt. So los is 't Quaedt, so los is 't Goedt; Wie kan des iets stantvastigh hoopen? De Weerelt is maer Ebb en vloedt; Niets blijft bestendigh voor 't verloopen; Wijl alle dingh verandren moet. Niets isser vol verseeckertheyt; Niets is volstandiger bevonden, Dan selfs de onvolstandigheyt; Mits alles steunt op losse gronden; In 't endt, 't is alles ydelheyt. Des is die Mensch berispens waerdt, Die wanhoopt in sijn ongelucken; Want geen Ramp is van sulcken aerdt, Dats' iemant eeuwigh kan verdrucken; Mits niets bestendigh blijft op Aerdt. Oock doolt de luckige niet min, Die pochend op sijn gouwe schijven, Sigh steets niet beeld dan voorspoet in; Mits geen staedt in het endt kan blijven, Als sy geweest is in 't begin. Geen grooter gelucksaligheyt Kan iemant des op Aerde vinden, Dan in verdriet, en vrolijckheyt, Sigh altijt aen Gods wil te binden; En dus leeft men in seeckerheyt. 55. Beschrijvingh van een maeghtSY vlucht, en vluchtende, wil sy, men haer sal volgen;Sy strijdt, en strijdende, wil sy verwonnen zijn; En sy en haet ons niet, al toont sy sich verbolgen; Want dus dwinght haer haer eer, te wesen in dees schijn. 56. Jobs ellendeDE duyvel sloegh met felle slagen,Den vromen Job, aen ziel, en lijf; En had hem al sijn goedt ontdragen: Maer tot de swaerste van sijn plagen, Soo liet hy hem alleen sijn Wijf. 57. Op JanIS liefde dronckenschap, soo ben ick altijdt sat;Schreef Jan lest op een ly. Maer Joris schreef 'er by, De Liefde hoeft hier niet, 't is waer behalven dat. 58. LEVER-RYM Op de selfde.DIt Levertje lijckt van geen Haringh, maer van een Gier;Gisteren toen ick my liet scheeren, vond ick onse Jan by de Barbier, Die sijn ingheswolghe Bachus-tranen vast herkauwde, onder 't scheeren? En met soo smackten hy de knecht, die hem schoor, een heele golf over de kleeren; En maeckte de Kom, die hy voor sijn neus had, mee mooytjes streecke vol. Den scheerder, sich soo gestelt siende, vloeckten als rasende dol; En riep; dat die Vendt dit en dat hael; hoe komt den beest soo droncken? Niet, niet, sey Jan; het quam maer van dat je handen soo na Driaeckel stoncken. 59. Ontmoetingh aen juffrouw N.HElaes! wat had ick weynigh moets?Toen ick u gisteren ontmoeten, Geseeten in uw fulpe Koets; Getrocken van acht witte voeten. Gewis, mijn hart dat sprongh soo schoon, Gelijck een paert dat op een hoef gaet; En 'k sagh gelijck een Boeren soon, Die met sijn Bestemoer te groef gaet. Want soo bedruckt keeck ick u aen; Toen my de blixem van uw oogen Soo vlack in het gesight quam slaen, En my dee staen als opgetoogen. Soo dat ick vreesde, dat den Haegh d' Eer van mijn grafstee niet souw erven; Want door soo fellen blixem-vlaegh, Had Haerlem my by na sien sterven. 60. Prognosticatie aen juffrouw N.N.VOlmaeckte en schoone N.N.Om wie ten minsten tien dosijn, Bedruckte Minnaers daeghlijcks suchten; Ick kom niet om mijn ongenughten Voor u te stellen op 't Tapijt: Uyt vrees van al uw vrolijckheyt, Al te lightvaerdelijck te stooren, Door mijn bedruckte staet te hooren. Waer 'k wil als Doctor, en Poeët, U melden gaen, wat uw Planeet Voor goets en quaets u heeft beschooren; Daerom soo opent oogh, en ooren, En let vry op het goet geval, 't Geen ick u thans voorseggen sal. De uur waer in ghy wierd gebooren, Heeft u niet dan veel goets beschooren; Mits s'in den Hemel wierd geviert, En van Minerva wierd bestiert; Die, voor een pop om mee te speelen, U al haer wijsheyt mee gingh deelen. De Gratien, die rontsom uw Wiegh Steets snorden als een Keuninghs Vliegh, Die noyt in 't sin en heeft te bijten, Gaven (om u niet te doen krijten) Aen u, door een bysondre drift, Elck een bysondre Pillegift. d' Een gaf u haer bevalligheden, De tweede haer lieftalligheden, De derde schoonheyt van gelaet, En al 't geen u soo heerlijk staet: 'k Wed haddens' u noch meer gegeven, Sy waren selver kael gebleven; Want menigh maeckt een ander rijck, En brenght sigh selven op den dijck. Doch hoe veel elck u moght setten, Noch kost men eghter niet beletten, Dat u de kouw, van vorst, en snêe; (Mits 't Winter was) geen schaed en dêe: 't Is waer de snee gaf aen uw wesen Sijn witheyt wel, maer 't stondt te vresen, Dat ghy met eenen oock in kouw, Het barsse snee gelijcken souw. Gelijck 't geviel; Want schoon uw oogen 't Light van de Son wel tarten moogen, Soo bleef no[c]htans uw kouwe borst, Rontsom uw hart met ys beschorst. En hier uyt siet g' uw schoone handen, Die branden doen, maer self niet branden, Noch van de Winter steets geplaeght; Des so ghy my daer hulp voor vraeght, Souw ick u raen, dat ghy de voncken, En 't vuur van uw vergoode loncken, Gebruyckte voor een Recipè Mits die (gelijck de Son het snee) Uw Handen magtigh sijn 't ontdoojen; En daer de winter uyt te roojen. Want waer g'uw schoone oogen wendt, Daer keert de winter in de lent. Voorts is u in uw kindsche jaeren Altijt meer goedts, dan quaedts, weervaren: Hoe wel men selden vind een huys, Of 't heeft gemeenlijck al sijn kruys. Mijn Heer, noch heden uw Papaetje, Mevrouw, uw Saelighe Mamaetjen, Die hebben u altijt bemindt, Gelijck haer alderwaerdste Kindt: Nadien ghy sulcks oock dubbelt waerd zijt, Mits ghy 't volmaeckte kindt op aerdt zijt; Soo wel in lighaem, als in geest; Hoewel ick weet, dat menigh vreest, Dat onder soo veel schoone gaven, Niet wat ondeugend leyt begraven; 't Geen ruyckt na onbarmhartigheyt, En na al wat ondanckbaerheyt: 't Welck seecker fouten souden wesen, Die 'k uyt uw handt niet graegh souw leesen: Hoewel my niet is onbekent, Dat ghy wat onverbidlijck bent; En dat uw Minnaers ongenuchten, In plaets van u mee te doen suchten, U vaeck doen lachen in uw handt, En spotten met sijn felle brandt. Want die bestaen derft u te minnen, Moet wis wel sijn verdoolt van sinnen; Mits ghy geswooren vyandin Altijt geweest zijt van de min. 'k Beklaegh daerom dien Heer van Delft, Die u graegh sagh sijn tweede helft; En met hem, noch veel andre meer, Want elck mishaeght u eeven seer. 't Is waer, het sijn wat vreemde kuuren; Maer so sy slegs niet eeuwigh duuren, So geef ick u noch groot gelijck: Want dat een Juffer, jongh, en Rijck, En schoon, als 't schoonste schoon op Aerde, Die over al sigh siet na waerde, Geaght, geviert, gedient, geëert Gestreelt, bemindt, geadoreert, Ja wiens gelijck nauw is te vinden, Sigh aen een man souw gaen verbinden, Sigh geeven d'in een slaeverny, Die al 't vermaeck jaeght aen een zy, 't Geen 't soetst gedeelte van het leeven, Eerst souw beginnen haer te geeven, Dat souw ick haer niet kunnen raen, Al gingh 't my selver dubbelt aen. Maer dat Mejuffr. ghy niet eenen Light uyt mijn woorden oock soud meenen, Dat ick u dus ontraeden souw U ooyt te geeven tot de trouw; Daer soud ghy my verdaght door maecken: Want schoon 't my weynigh schijnt te raecken, So weet doch echter, dat mijn raedt Niet buyten twee drie jaeren gaet: Waer na ghy (wildt ghy 't raeden aghten) Geen Oogenblick kundt langher waghten: Oock kundt ghy 't langer niet ontvlien, Na 'k heb uyt uw Planeet gesien. Want eer u te waghten noch sal rouwen, So zijt gewis dat ghy sult trouwen, Niet met een grootsen Haegenaer, Noch hallefwijsen Delvenaer, Noch met een botten Amsterdammer, Want nergens vindt men iemandt lammer In saecken van galanterie: Maer na ick uyt uw handen sie, Sal 't Sticht aen u een Minnaer geven; Wiens aert en goe manier van leven, In 't endt u soo betovren sal, Dat hy de strafheyt, heel en al, Sal uyt uw schoone ziel verjagen; En u voor Bruydtje met sich dragen. Doch eer dat dit noch sal geschien, Soo sult ghy noch veel wondren sien. Want . . . . . . . . . . . De rest alsoo 't maer leugens was Verbrande den Autheur tot asch. 73. [zonder titel]Voix: Gavotte d'Anjou.1. Amour, oyant tant renommer La Belle, qui me fait aymer, Et par ses flames consumer, Fit vers elle un voyage. Pour voir ce bel ouvrage: Et se fit oster son bandeau, Tant il est desireux du beau. 2. Alors, ravy de tant d'attraits, Et de merveilles si parfaits, Et navrè de ses proprestraits, Dit; sus, qu'on me rebande; Il ne faut que j'attande De voir plus d'egal à ces yeux, Ny sur la terre, ny aux Cieux. 108. Aen Cloris.Toon: Simple Courant Schoone oogen! die met schoot, op schoot,Daeghs duysent Minnaers doodt, Waer krijght ghy al dat schroot! Dat bos-kruy, en dat loot? Segh hoe uw moort-tuygh soo langh duurt? Of leen j' het by de buurt? Of heeft Cupied Aen u light niet, Sijn Magazijn verhuurt? Helaes! Ick ben schier buyten west; Mijn vreughde krijght de pest; Mijn vryheyt loopt op 't lest, En is schier Schut, en Rest. Ick geef mijn hart wel om een duyt; Want alles is verbruyt. Sints uw gesight, De koorts joegh op mijn huyt, ô Schoone! Sal uw Minnaer dan, Die niet meer sughten kan, U niet meer bidden an? Dus raeckend in de pan? Wie sal voortaen met Keel, en Fluyt, Uw lof dan singen uyt? So wel als ick, Die op een prick U ken tot in je huyt. Ach laet veel eer mijn wreede pijn (In welckers Helsch fenijn Ick als een Slack verdwijn) Door u geneesen sijn. So sal de Faem, al was sy stom, Op haer Claroen, en Trom, Uw Eer, en lof, Gaen roepen of, De Weerelt driemael om. |